L08 — Metrik: Prometheus temeli ve cardinality tuzağı#

Modül: B2 · Süre: ~2 saat · Kırık lab: yok

Yerel bir Prometheus + node_exporter ayağa kaldırır, dört altın sinyalden en az ikisini PromQL ile sorgular, sonra bilerek yüksek-cardinality bir etiket ekleyip seri sayısının nasıl patladığını gözlemlersin. Cardinality, Prometheus'u öldüren bir numaralı hatadır — bir kez gözünle görmen gerekir.

Gerekenler#

Container'dan önce olduğun için asıl yol systemd: node_exporter + Prometheus'u A6 VM'inde systemd ile kur — tam adımlar B2 §3'te.
Hızlı yol (isteğe bağlı): docker + docker compose varsa aşağıdaki yığını tek komutla ayağa kaldırırsın. Docker'ı C1'de öğreneceksin; buradaki docker compose up -d şimdilik yalnız hazır bir reçetedir, kavramı değil. Tarayıcı (Prometheus UI) gerekir.

Görev#

Yığını başlat. (systemd yolunu izlediysen node_exporter+Prometheus'u B2 §3'te zaten kurdun — bu docker adımını atla, doğrudan 2'ye geç.)
```
cd starter && docker compose up -d
# Prometheus:  http://127.0.0.1:9090
# node-exporter hedefi otomatik scrape edilir.
```
Hedefi doğrula. Prometheus UI → Status → Targets: node hedefi UP olmalı.
Altın sinyaller (en az 2). PromQL ile sorgula ve sonucu report.txt'e yaz:
Doygunluk (saturation): CPU kullanımı, örn. 100 - (avg by(instance)(rate(node_cpu_seconds_total{mode="idle"}[5m])) * 100)
Trafik: ağ, örn. rate(node_network_receive_bytes_total[5m])
(İsteğe bağlı) bellek doygunluğu: node_memory_MemAvailable_bytes
Cardinality patlaması. starter/high_cardinality.py'yi çalıştır (Prometheus onu da scrape eder). CARD değerini 10 → 1000 → 100000 yaparak yeniden başlat ve count({__name__="lab_requests_total"}) ile seri sayısının nasıl büyüdüğünü gör. Neden user_id gibi bir etiketin metrik'e konması felakettir? report.txt'e yaz.

Kabul kriterleri#

bash verify.sh sıfır hatayla geçiyor.
report.txt en az iki altın sinyal PromQL sorgusu ve sonucunu içeriyor.
report.txt cardinality patlamasını sayıyla (seri adedi) ve sebebiyle açıklıyor.

İpucu (çözüm değil)#

rate() sayaç (counter) metriklerinde kullanılır; gauge'da değil.
Cardinality = etiket kombinasyonlarının çarpımı. user_id gibi sınırsız değerli bir etiket, her yeni değerde yeni bir zaman serisi yaratır → bellek patlar.
Kural: etiket değerleri sınırlı ve önceden bilinen kümelerden olmalı (method, status, region) — kimlik/e-posta/id asla.

Takılırsan solution/'a bak — ama önce kendin dene.