L01 — Linux temeli: process, izin, kullanıcı#

Modül: A1 · Süre: ~1 saat · Kırık lab: yok

Bu lab'da bir process'i bulup incelersin, bir dizin ağacının izinlerini düzene çekersin ve bir servis kullanıcısı yaratırsın. Üçü de bir sunucuda her gün yaptığın işlerdir.

Gerekenler#

Linux (veya WSL2 / Linux VM). macOS'ta chmod/stat sözdizimi farklı — Linux kullan.
bash, pgrep, stat, chmod, chown. Kullanıcı yaratmak için sudo.

Görev#

Playground'u kur. starter/setup-playground.sh'i çalıştır. Bu script ./playground/ altında yanlış izinli bir dizin ağacı yaratır ve arka planda l01-daemon adlı bir process başlatır.
```
bash starter/setup-playground.sh
```
Process'i bul ve incele. l01-daemon process'inin PID'ini, çalışma dizinini ve açık dosyalarını bul. Çıktıyı report.txt'e yaz.
İzinleri düzelt. playground/ altındaki tüm dizinleri 750, tüm dosyaları 640 yap. playground/gizli.txt şu an herkese açık (0666) — bu bir güvenlik açığıdır, kapat.
Servis kullanıcısı yarat. Login yapamayan (--shell /usr/sbin/nologin), home'u olmayan bir l01svc sistem kullanıcısı yarat. Niçin login'siz olduğunu report.txt'e bir cümleyle yaz.
Kanıtı yaz. report.txt şunları içermeli: process PID satırı, df -h vs df -i farkının bir cümlelik açıklaması, kullanıcı≠grup≠sudo sınırı.

Kabul kriterleri#

bash verify.sh sıfır hatayla geçiyor.
playground/ içindeki her dizin 750, her dosya 640.
report.txt process PID'ini ve df -h/df -i farkını içeriyor.
l01svc kullanıcısı var ve login shell'i nologin.

İpucu (çözüm değil)#

Process bulma: bir isimle PID → pgrep. PID'in ayrıntısı → /proc/<PID>/ altındaki cwd ve fd/ sembolik linkleri, veya lsof -p <PID>.
Toplu izin: dizinlere ve dosyalara ayrı find ... -type d/-type f -exec chmod ile farklı mod ver. Dizine 640 verirsen içine cd edemezsin — dizin x bitine ihtiyaç duyar.
Sistem kullanıcısı: useradd --system --no-create-home --shell <nologin-path>.

Takılırsan solution/'a bak — ama önce kendin dene.