💸 Maliyet Korkulukları#

"Bulut faturası, öğrenirken alınabilecek en pahalı ve en gereksiz derstir. Her lab önce yerelde çalışır."

Bu patikanın kuralı yerel-önce'dir. Blok C'nin sonuna kadar hiçbir lab para gerektirmez. Bulut yalnızca C4'te ve zorunlu bir bütçe alarmı lab'ıyla başlar. Bu sayfa, hangi aracın yerel karşılığının ne olduğunu ve buluta geçtiğinde kendini nasıl koruyacağını gösterir.

🖥️ Yerel karşılıklar — buluta hiç dokunmadan#

İhtiyaç	Bulut (pahalı)	Yerel karşılık (ücretsiz)
VM / sunucu (A6, C3)	EC2 / Compute Engine	VirtualBox / Multipass / Proxmox / bir eski laptop
Container çalıştırma (C1)	ECS / Cloud Run	Docker / Podman — kendi makinen
Kubernetes (D1–D5)	EKS / GKE / AKS	`kind` veya `k3s` — tek makinede cluster
Registry (C2, D4)	ECR / Artifact Registry	yerel `registry` container ya da GHCR (ücretsiz kota)
CI (C2)	(çoğu bulut CI ücretli dakika)	GitHub Actions ücretsiz kotası / yerel `act`
Bulut API (C4)	gerçek AWS/GCP	LocalStack — çoğu servisi yerelde taklit eder
Obje depolama	S3 / GCS	MinIO (yerel S3-uyumlu)

Kubernetes'i öğrenmek için yönetilen cluster (EKS/GKE) gerekmez. kind tek bir Docker container içinde tam bir cluster verir — RBAC, NetworkPolicy, Ingress dahil. D bloğunun tamamı yerelde çalışır.

🐧 Yerel Linux'u ayağa kaldır — A0/A1 buradan başlar#

A0'da ortamını kurarken, A1'den itibaren de her şey bir Linux kutusunun içinde çalışır. Aşağıdakilerden birini seç; hepsi ücretsiz. Amaç: içine girip komut çalıştırabildiğin bir Ubuntu.

Windows → WSL2 (en hızlı)#

# PowerShell'i yönetici olarak aç:
wsl --install -d Ubuntu
# yeniden başlat → kullanıcı adı + parola belirle → hazırsın
wsl                            # bundan sonra Linux kabuğuna böyle girersin

macOS / Linux / Windows → Multipass (gerçek VM, taşınabilir)#

# kur: https://multipass.run  (macOS: brew install --cask multipass)
multipass launch --name lab --cpus 2 --memory 2G --disk 10G
multipass shell lab            # artık VM'in içindesin

Apple Silicon Mac'te Multipass arm64 bir VM üretir; indireceğin binary'lerde mimariyi uname -m ile doğrula (B2'deki node_exporter/Prometheus adımı bunu yapar).

Herhangi bir OS → VirtualBox + Ubuntu Server (grafiksel kurulum)#

VirtualBox'ı ve Ubuntu Server ISO'sunu indir.
Yeni VM: 2 vCPU, 2 GB RAM, 10 GB disk; ISO'yu tak, kurulumu tamamla.
VM'i başlat, belirlediğin kullanıcı adı + parolayla gir.

Hangisini seçtiysen, kutunun içinde doğrula:

uname -a && whoami && ip a     # Linux çekirdeği + kullanıcın + ağ arayüzün gelmeli

Çıktı geliyorsa ortam hazır — A1'e dön.

☁️ Buluta geçtiğinde — C4'ün ilk işi bütçe alarmı#

C4 (bulut temelleri) buluta ilk dokunuşundur ve ilk lab'ı bir bütçe alarmı kurmaktır — başka hiçbir şey yapmadan önce. Sıra kasıtlıdır: harcamayı görecek mekanizma, harcamaya başlamadan önce kurulur.

[ ] Bulut hesabında faturalama alarmı kuruldu (örn. aylık düşük bir eşik)
[ ] Alarm bir bildirime bağlı (e-posta/SMS) ve test edildi
[ ] "Free tier" sınırları not edildi — hangi servis ücretsiz, hangisi değil
[ ] Kullanılmayan kaynağı kapatma alışkanlığı: her lab sonunda `destroy`

⚠️ En sık ve en pahalı hata: bir lab için açılan kaynağı (yük dengeleyici, NAT gateway, çalışan bir cluster) kapatmayı unutmak. Bunlar sen uyurken saat başı ücretlenir. Her bulut lab'ı terraform destroy / kaynak silme adımıyla biter.

🧯 Anti-pattern'ler#

Anti-pattern	Niye kötü	Doğru
K8s öğrenmek için yönetilen cluster açmak	Saatlik ücret + öğrenme için gereksiz	`kind`/`k3s` ile yerelde
Bütçe alarmı olmadan bulut kullanmak	Faturayı ay sonu görürsün, geç	C4'ün ilk lab'ı alarm
Lab kaynağını açık bırakmak	Uyurken ücretlenir	Her lab sonunda `destroy`
Kredi kartını "sonra bakarım" diye bağlamak	Sürpriz fatura riski	Free tier sınırlarını önce oku

📋 Checklist — buluta ilk kez geçmeden önce#

[ ] C4'e kadar her şeyi yerelde (kind/LocalStack/Docker) yaptım
[ ] Bütçe alarmı kuruldu ve tetiklendiğini test ettim
[ ] Free tier sınırlarını biliyorum
[ ] Her bulut lab'ı için bir "destroy/temizlik" adımım var

"Yerelde bozulan bir cluster bedavadır; bulutta unutulan bir cluster faturadır. Önce bedava olanı boz."