Cloud Cost Allocation — Faturayı Anlamak

"Bu ay AWS faturası $42,318. Ne için? Bilmiyorum. Hangi takım yaktı? Bilmiyorum. Optimize edebileceğimiz yer? Bilmiyorum." Bu sorulara saatler içinde cevap verebilen ekiplerin maliyeti 2 yıl içinde %30-50 düşüyor.

---

📐 Hedef

Her dolar (TL/EUR) için: kim, ne için harcadı?

3 nokta: 1. Showback — her ekip kendi maliyetini görür (peer pressure) 2. Chargeback — finans ekibe dahili fatura keser (gerçek hesap) 3. Anomaly detection — ay sonunu beklemeden sürpriz yakala

---

🏷️ 1. Tagging Strategy (Foundation)

Tagging eksikse hiçbir allocation çalışmaz. Önce buna yatır.

Zorunlu tag set

Tag	Örnek	Niye
Environment	prod, staging, dev	Maliyet ayrımı
Team	payments, growth, platform	Ownership
Service	api, worker, db	Workload-level
CostCenter	eng-1234	Finans entegrasyonu
ManagedBy	terraform, helm, manual	Drift detection
Owner	<TEAM_HANDLE>	Sorumluluk
Project (opsiyonel)	mobile-revamp	Initiative tracking

Enforcement

1️⃣ AWS Service Control Policy (org-level)

{
  "Version": "2012-10-17",
  "Statement": [{
    "Effect": "Deny",
    "Action": ["ec2:RunInstances"],
    "Resource": "arn:aws:ec2:*:*:instance/*",
    "Condition": {
      "Null": { "aws:RequestTag/Environment": "true" }
    }
  }]
}

2️⃣ Terraform validation

# modules/required-tags/main.tf
variable "tags" {
  type = map(string)
  validation {
    condition = alltrue([
      contains(keys(var.tags), "Environment"),
      contains(keys(var.tags), "Team"),
      contains(keys(var.tags), "CostCenter"),
    ])
    error_message = "Tags Environment, Team, CostCenter zorunludur."
  }
}

3️⃣ Kyverno (Kubernetes)

# 17-Templates/kyverno-policies/require-labels.yaml içinde

4️⃣ AWS Config Rules — required-tags rule, non-compliant resource'ları otomatik raporla.

Mevcut resource'ların retro-tag'lenmesi

# AWS Resource Groups Tagging API ile bulk tag
aws resourcegroupstaggingapi tag-resources \
  --resource-arn-list arn:aws:s3:::bucket1 arn:aws:s3:::bucket2 \
  --tags Environment=prod,Team=platform,CostCenter=eng-1001

💡 İpucu: Untagged resource raporu haftalık. 4 hafta üst üste untagged kalanlar otomatik durdurulur (Lambda + scheduled).

---

📊 2. Allocation Reports

A. AWS Cost Explorer (built-in)

# Bu ay servis bazında
aws ce get-cost-and-usage \
  --time-period Start=$(date -d 'first day of month' +%F),End=$(date +%F) \
  --granularity DAILY \
  --metrics UnblendedCost \
  --group-by Type=DIMENSION,Key=SERVICE

# Tag bazında (Team = payments)
aws ce get-cost-and-usage \
  --time-period Start=$(date -d '30 days ago' +%F),End=$(date +%F) \
  --granularity MONTHLY \
  --metrics UnblendedCost \
  --filter '{"Tags":{"Key":"Team","Values":["payments"]}}'

# Tag breakdown ile group-by
aws ce get-cost-and-usage \
  --time-period Start=$(date -d '30 days ago' +%F),End=$(date +%F) \
  --granularity MONTHLY \
  --metrics UnblendedCost \
  --group-by Type=TAG,Key=Team

B. Cost & Usage Report (CUR) → Athena

CUR detaylı (her resource her saat) ama büyük. Athena ile sorgula:

-- Top 20 service by cost (son 7 gün)
SELECT
  product_servicecode AS service,
  SUM(line_item_unblended_cost) AS cost
FROM cost_and_usage_report
WHERE line_item_usage_start_date >= date_add('day', -7, current_date)
GROUP BY product_servicecode
ORDER BY cost DESC
LIMIT 20;

-- Per-team breakdown
SELECT
  resource_tags_user_team AS team,
  SUM(line_item_unblended_cost) AS cost
FROM cost_and_usage_report
WHERE line_item_usage_start_date >= date_add('day', -30, current_date)
  AND resource_tags_user_team IS NOT NULL
GROUP BY resource_tags_user_team
ORDER BY cost DESC;

-- Untagged resource'lar (kayıp para)
SELECT
  product_servicecode,
  SUM(line_item_unblended_cost) AS cost,
  COUNT(DISTINCT line_item_resource_id) AS resource_count
FROM cost_and_usage_report
WHERE line_item_usage_start_date >= date_add('day', -7, current_date)
  AND resource_tags_user_team IS NULL
GROUP BY product_servicecode
ORDER BY cost DESC;

C. Kubernetes — OpenCost / Kubecost

Kubernetes maliyet attribution için (cloud bill K8s-native değil):

# OpenCost (CNCF, OSS)
helm install opencost opencost/opencost -n opencost --create-namespace

# Kubecost (OpenCost'un üst seti, UI dahil)
helm install kubecost \
  --repo https://kubecost.github.io/cost-analyzer \
  cost-analyzer \
  -n kubecost \
  --create-namespace

Bu tool'lar: - Pod başına compute/memory cost - Namespace breakdown - Workload (deployment) breakdown - PVC cost - Idle resource (request edildi ama kullanılmadı) — gizli israf

# CLI ile (Kubecost API)
curl http://kubecost.kubecost:9090/model/allocation \
  --data-urlencode 'window=7d' \
  --data-urlencode 'aggregate=namespace' \
  --data-urlencode 'accumulate=true' | jq

---

💸 3. Showback / Chargeback Modeli

Showback (önerilen başlangıç)

Her ekip kendi maliyetini görür, finans hareketi yok.

Aylık dashboard / e-mail:

┌────────────────────────────────────────────────┐
│  Team: payments                                 │
│  Period: Mart 2026                              │
├────────────────────────────────────────────────┤
│  Total: $4,820                                  │
│                                                  │
│  Compute (EKS)             $2,340  (49%)         │
│  RDS (Postgres)            $1,200  (25%)         │
│  S3 (snapshots)              $480  (10%)         │
│  Data transfer (egress)      $400   (8%)         │
│  CloudWatch logs             $180   (4%)         │
│  Other                       $220   (4%)         │
│                                                  │
│  vs last month: +$340 (+8%)                      │
│  vs budget:     ($5,000 budget, %96 of budget)   │
│                                                  │
│  ⚠️  Anomaly: S3 +$200 (snapshots 30→90 day)     │
│                                                  │
│  🔝 Top 5 cost drivers:                          │
│  1. eks-prod-cluster       $1,800                │
│  2. rds-payments-primary     $720                │
│  3. eks-staging-cluster      $540                │
│  4. rds-payments-replica     $480                │
│  5. s3-payment-receipts      $480                │
└────────────────────────────────────────────────┘

Chargeback (büyük org'lar)

Finans her ekibe iç fatura keser. Engineering bütçesi gerçek = team cost.

Avantajı: maliyet bilinci max Dezavantajı: bürokratik, küçük org'larda overkill

---

🚨 4. Anomaly Detection

Ay sonu sürpriz patlamayı önler.

AWS Cost Anomaly Detection (built-in)

# Monitor oluştur (her servis için günlük anomaly takibi)
aws ce create-anomaly-monitor --anomaly-monitor '{
  "MonitorName": "Daily-Service-Anomaly",
  "MonitorType": "DIMENSIONAL",
  "MonitorDimension": "SERVICE"
}'

# Subscription (Slack/email)
aws ce create-anomaly-subscription --anomaly-subscription '{
  "SubscriptionName": "FinOps-Slack",
  "Threshold": 100,
  "Frequency": "DAILY",
  "MonitorArnList": ["arn:aws:ce::<ACCOUNT_ID>:anomalymonitor/<ID>"],
  "Subscribers": [{"Type":"SNS","Address":"arn:aws:sns:<REGION>:<ACCOUNT_ID>:cost-alerts"}]
}'

Custom (daha hassas) — Athena + cron

-- Yesterday vs 7-day average, sapma > %30
WITH daily AS (
  SELECT
    DATE(line_item_usage_start_date) AS day,
    resource_tags_user_team AS team,
    product_servicecode AS service,
    SUM(line_item_unblended_cost) AS cost
  FROM cost_and_usage_report
  WHERE line_item_usage_start_date >= date_add('day', -8, current_date)
  GROUP BY 1, 2, 3
)
SELECT
  team, service,
  yesterday_cost,
  weekly_avg,
  ROUND(((yesterday_cost - weekly_avg) / weekly_avg) * 100, 1) AS pct_change
FROM (
  SELECT
    team, service,
    SUM(CASE WHEN day = current_date - 1 THEN cost END) AS yesterday_cost,
    AVG(CASE WHEN day BETWEEN current_date - 8 AND current_date - 2 THEN cost END) AS weekly_avg
  FROM daily
  GROUP BY 1, 2
)
WHERE yesterday_cost > 50  -- noise filter
  AND yesterday_cost > weekly_avg * 1.30
ORDER BY pct_change DESC;

Sonucu Slack'e at:

🚨 Cost anomaly detected:
- payments / RDS: $250 yesterday (avg $80, +212%)
- growth / DataTransfer: $890 yesterday (avg $300, +197%)

---

🎯 5. Quick Wins (ilk 30 günde %15-30 tasarruf)

# 1. Idle EC2 (stopped > 30 gün)
aws ec2 describe-instances \
  --filters "Name=instance-state-name,Values=stopped" \
  --query 'Reservations[].Instances[?StateTransitionReason!=null && StateTransitionReason<`'$(date -d '30 days ago' +%F)'`]'

# 2. Boşta Elastic IP (her biri ~$3.6/ay)
aws ec2 describe-addresses \
  --query 'Addresses[?AssociationId==null].[PublicIp,AllocationId]'

# 3. Kullanılmayan EBS volume
aws ec2 describe-volumes --filters Name=status,Values=available

# 4. EBS gp2 → gp3 (aynı performans, %20 ucuz)
aws ec2 describe-volumes \
  --filters Name=volume-type,Values=gp2 \
  --query 'Volumes[].VolumeId' --output text \
  | xargs -n 1 aws ec2 modify-volume --volume-type gp3 --volume-id

# 5. Eski snapshot'lar
aws ec2 describe-snapshots --owner-ids self \
  --query "Snapshots[?StartTime<='$(date -d '90 days ago' +%F)'].SnapshotId" \
  --output text | xargs -n1 aws ec2 delete-snapshot --snapshot-id

# 6. RDS public access (yanlış config + maliyet)
aws rds describe-db-instances \
  --query 'DBInstances[?PubliclyAccessible==`true`].[DBInstanceIdentifier]'

# 7. Boşta Load Balancer
aws elbv2 describe-load-balancers --query 'LoadBalancers[].LoadBalancerArn' \
  --output text | while read arn; do
  count=$(aws cloudwatch get-metric-statistics \
    --namespace AWS/ApplicationELB --metric-name RequestCount \
    --dimensions Name=LoadBalancer,Value=${arn##*/} \
    --start-time $(date -u -d '7 days ago' +%FT%TZ) \
    --end-time $(date -u +%FT%TZ) --period 86400 --statistics Sum \
    --query 'sum(Datapoints[].Sum)' --output text)
  [ "$count" = "None" -o "$count" = "0.0" ] && echo "Idle: $arn"
done

Egress (gizli en büyük gider)

AWS data transfer OUT $0.09/GB. 1 TB/ay = $90. 50 TB/ay = $4,500. Kontrol etmediğin sürece kontrolsüz büyür.

• ✅ Aynı region içinde S3 → EC2: ücretsiz
• ✅ VPC Endpoint (S3/DynamoDB): NAT GW egress'i ortadan kaldırır
• ✅ CloudFront / CDN: kullanıcıya yakın cache
• ✅ Cloudflare R2 — egress ücreti yok
• ❌ Cross-AZ aynı region (bilemem ama olur, $0.01/GB ekler)
• ❌ Cross-region (en pahalı)

---

📈 6. Reserved Instances / Savings Plans

Düzenli kullanılan baseline kapasiteyi commit ile satın al:

Strateji	Discount	Risk
3-year all-upfront RI	%72'ye kadar	Yüksek (esneklik yok)
1-year SP (Compute)	%30-50	Orta (instance type değiştirilebilir)
3-year SP (Compute)	%50-65	Yüksek
Spot	%50-90	Yüksek (interruption)

Strateji önerisi

Baseline (24/7 sürekli)         → SP 1-year compute
Stable, tip değişmeyecek         → RI 1-year
Burst / batch / fault-tolerant   → Spot
Dev/test                         → Spot (auto-pause overnight)

⚠️ Commit cliff: 1-year SP'in expiration tarihi yaklaşırken 60 gün önce alarm. Yeniden alma planı yap. Cliff'e çarpıp $$$ patlamak yaygın hata.

---

🛠️ 7. PR-time Cost Diff (Infracost)

Terraform değişiklik PR'larında, merge öncesi maliyet diff:

# .github/workflows/infracost.yml
name: Infracost
on: [pull_request]

jobs:
  diff:
    runs-on: ubuntu-latest
    steps:
      - uses: actions/checkout@v4
      - uses: infracost/actions/setup@v3
        with:
          api-key: ${{ secrets.INFRACOST_API_KEY }}
      - name: Generate baseline
        run: |
          git checkout ${{ github.event.pull_request.base.ref }}
          infracost breakdown --path terraform --format json --out-file baseline.json
      - name: Generate diff
        run: |
          git checkout ${{ github.event.pull_request.head.ref }}
          infracost diff --path terraform --compare-to baseline.json --format json --out-file diff.json
      - name: PR comment
        run: infracost comment github --path diff.json --behavior update \
                --repo $GITHUB_REPOSITORY --pull-request ${{ github.event.pull_request.number }} \
                --github-token ${{ secrets.GITHUB_TOKEN }}

PR'da otomatik comment:

### 💰 Infracost estimate

Project       baseline  PR        diff
my-infra      $4,820    $5,140    +$320 (+6.6%)

Top changes:
+ aws_db_instance.replica          +$240/mo
+ aws_eks_node_group.gpu-pool       +$180/mo
- aws_instance.legacy-bastion      -$100/mo

Monthly cost change: +$320

---

🚫 Anti-Pattern

Maliyet allocation'da en sık görülen ve faturayı kör eden hatalar:

Anti-pattern	Niye kötü	Doğru
Tag enforcement olmadan allocation başlatmak	Untagged resource = atfedilemeyen para; rapor delik dolu çıkar	Önce SCP/Config/Kyverno ile zorunlu tag, sonra rapor
Sadece toplam faturaya bakmak	Hangi ekip/servis yaktı görünmez, optimizasyon kör	Team + Service tag bazında breakdown çek
Ay sonunu bekleyip faturaya bakmak	Sürpriz patlama; sapma 30 gün boyunca büyür	Günlük anomaly detection (Cost Anomaly veya Athena cron)
Cost Explorer ile resource-seviye analiz	CE aggregate; tek resource'u izleyemezsin	Resource-seviye için CUR → Athena kullan
Kubernetes maliyetini cloud bill'den okumak	Bill node bazlı; pod/namespace attribution yok	OpenCost/Kubecost ile pod-seviye allocation
Egress maliyetini görmezden gelmek	Kontrolsüz büyür ($0.09/GB); en büyük gizli gider	VPC Endpoint + CDN + cross-region trafiği izle
Hemen 3-yıl all-upfront RI almak	Esneklik sıfır; instance tipi değişince para çöp	Önce 1-year SP, kullanım oturunca uzun commit
SP/RI expiration'ı takip etmemek	Commit cliff'e çarpıp on-demand fiyata düşmek	Bitişten 60 gün önce alarm + yenileme planı
Idle resource'u (boş EIP/EBS/LB) bırakmak	Kullanılmadan fatura yazar; ay ay birikir	Haftalık idle taraması + otomatik temizlik
Maliyeti merkezi tek ekibe yıkmak (showback yok)	Kimse kendi tüketimini görmez, sorumluluk yok	Showback dashboard; her ekip kendi maliyetini görür
Maliyet diff'ini merge sonrası fark etmek	Pahalı kaynak prod'a sızar, geri almak zor	PR-time Infracost diff ile merge öncesi gör

---

📋 Checklist

Production-ready cost allocation için somut maddeler:

Tagging foundation - [ ] Zorunlu tag set tanımlı (Environment, Team, Service, CostCenter, ManagedBy, Owner) - [ ] SCP ile tag'siz resource oluşturma engelleniyor (org-level) - [ ] Terraform required-tags modülü tüm modüllerde kullanımda - [ ] Kyverno/AWS Config ile K8s + AWS tag compliance denetimi aktif - [ ] Mevcut (legacy) resource'lar retro-tag'lendi - [ ] Haftalık untagged raporu otomatik; 4 hafta üst üste untagged kalan durduruluyor

Reporting - [ ] CUR aktif ve Athena'ya bağlı (resource-seviye sorgu mümkün) - [ ] Team bazlı breakdown raporu çalışıyor - [ ] Untagged-cost raporu izleniyor (kayıp para görünür) - [ ] Kubernetes için OpenCost/Kubecost kurulu (pod/namespace allocation)

Showback / Chargeback - [ ] Her ekibe aylık showback dashboard/e-mail gidiyor - [ ] Bütçe vs gerçek karşılaştırması raporda var - [ ] (Büyük org) Chargeback iç fatura akışı finansla entegre

Anomaly & alarm - [ ] AWS Cost Anomaly Detection monitor + subscription aktif - [ ] Günlük sapma sorgusu (>%30) Slack/e-mail'e düşüyor - [ ] Alarm subscriber ARN/endpoint <PLACEHOLDER> ile parametrize, hardcode kredensiyal yok

Optimizasyon - [ ] Idle EC2/EBS/EIP/LB haftalık taranıyor - [ ] gp2→gp3 ve eski snapshot temizliği planlı - [ ] Egress (data transfer) izleniyor; VPC Endpoint/CDN devrede - [ ] RI/SP stratejisi baseline'a göre belirli; expiration'a 60 gün alarm - [ ] PR-time Infracost diff CI'da çalışıyor

---

📚 Devamı

• FinOps Foundation
• FOCUS specification — vendor-neutral cost spec
• AWS Well-Architected — Cost Optimization Pillar
• OpenCost docs
• Right Sizing → 12-FinOps/Right-Sizing.md (yakında)

---

📚 Referanslar

• Kubecost / OpenCost kurulumu — pod/namespace seviye K8s allocation
• Right-Sizing — request/limit ayarlama, idle israfı kapatma
• Reserved & Savings Plans — commit stratejisi ve cliff yönetimi
• Egress maliyet azaltma — data transfer'in gizli faturası
• PR-time Cost Diff (Infracost) — merge öncesi maliyet görünürlüğü
• AWS Well-Architected — Cost Optimization Pillar

---

"Etiketlenmemiş maliyet sahipsiz maliyettir; faturayı allocation'a bağlamadan optimizasyon değil, sadece tahmin yaparsın."