L07 — Log okuma: journalctl ile arıza bul, sırrı sızdırma

Modül: B1 · Süre: ~1–2 saat · Kırık lab: yok

A6'da kurduğun uygulamayı üç farklı şekilde bozar, her birini yalnız journalctl süzgeçleriyle bulursun. Sonra bir log satırının bir sırrı (parola/token) nasıl sızdırdığını görüp güvenli hâle getirirsin. "Göremediğin sistemi yönetemezsin" — log okumak bunun ilk yarısıdır.

Gerekenler

• L06'daki lab-app çalışır durumda (systemd + journald). journalctl erişimi.

Görev

1. Üç arıza üret (birer birer, her seferinde düzeltip devam et):
2. (a) EnvironmentFile'ı bozup servisi başlat → başlatma hatası.
3. (b) Uygulama portunu nginx'inkiyle çakıştır → bind hatası.
4. © Log dizini iznini kaldır → çalışırken yazma hatası.
5. Her birini yalnız journalctl ile bul. Şu süzgeçleri kullan ve hangisinin işe yaradığını report.txt'e yaz:
6. journalctl -u lab-app -e (son satırlar)
7. journalctl -u lab-app -p err (yalnız hata seviyesi)
8. journalctl -u lab-app --since "10 min ago" (zaman penceresi)
9. journalctl -u lab-app -b (bu boot) / -b -1 (önceki boot)
10. Sır sızıntısı. starter/leaky.py'yi çalıştır — log'a bir parola basar. Bunun neden tehlikeli olduğunu ve nasıl düzeltileceğini (*** maskeleme / sırrı hiç loglamama) report.txt'e yaz. Düzeltilmiş satırı guvenli-log.txt'e koy.

Kabul kriterleri

• bash verify.sh sıfır hatayla geçiyor.
• report.txt üç arızayı ve her birini bulan journalctl süzgecini gösteriyor.
• report.txt sır sızıntısını ve düzeltmesini açıklıyor.
• guvenli-log.txt içinde açık parola/token yok.

İpucu (çözüm değil)

• Servis başlamıyor mu, çalışırken mi ölüyor? journalctl -u lab-app -p err + systemctl status ikilisi ayrımı hemen verir.
• "Ne loglanır": zaman, seviye, olay, ilişki kimliği (request id). "Ne loglanmaz": parola, token, tam kart no, kişisel veri (🇹🇷 KVKK).
• Maskeleme kaynakta yapılır: sırrı log'a hiç vermemek, *** basmaktan iyidir.

Takılırsan solution/'a bak — ama önce kendin dene.