🏁 Capstone 3 — Blok E Sonu: Sahiplenilen Sistem#
"D → E geçiş sinyali: kendi kurduğun bir şey senin hatanla bozuldu ve sen geri getirdin mi? Bu capstone o sahipliğin kanıtıdır."
Kapı: Blok E sonu · Süre: ~20 saat · Ön koşul: Blok E tamamlandı (E1–E5) + Blok E sınavı geçildi
🎯 Bu capstone'da#
Capstone 2'deki sistemi sahiplenirsin: SLO tanımlı, SLO'ya bağlı alarmlar, yürütülmüş bir incident + postmortem, test edilmiş bir restore ve bir game day. Bu, patikanın kendi kendine geçilebilen son kapısıdır.
📦 Şartname#
Capstone 2 reposuna bir ownership/ (veya runbook/) klasörü eklersin:
- SLO tanımı (
slo.md+ kural): servis için bir SLI Prometheus'ta ölçülüyor; bir SLO (ör. 30 gün) + error budget (dk/ay) yazılı hesaplanmış. - Alerting (
alerts.yaml): SLO'ya bağlı, actionable alarm kuralları; her alarm page/ticket/log olarak sınıflandırılmış; gürültü ayıklanmış; eskalasyon tanımlı. - Incident + postmortem (
postmortem-<id>.md): en az bir incident simülasyonu (K07 tabanlı) UTC dakika hassasiyetli timeline'la yürütülmüş; blameless postmortem yazılmış; en az bir izlenebilir eylem maddesi (sahip + son tarih). - Restore raporu (
restore.md): backup temiz bir ortama restore edilmiş; bütünlük bir sorguyla doğrulanmış; RTO/RPO ölçülü; backup erişim + at-rest şifreleme kontrolü yazılı. - Game day (
gameday.md): sınırlı blast radius'lu bir deney — hipotez → deney → sonuç; bulunan zayıflık bir eylem maddesine (ve gerekirse yeni bir alarma) çevrilmiş.
✅ Kabul kriterleri#
Hepsi doğrulanmadan capstone tamamlanmadı: - [ ] Bir SLI ölçülüyor + SLO + error budget yazılı hesaplandı — sorgu/panel kanıtı - [ ] SLO'ya bağlı bir alarm bir kez ateşlendi ve çözüldü — Alertmanager/panel kanıtı - [ ] Her alarm page/ticket/log sınıflandırılmış + eskalasyon yazılı - [ ] Bir incident yürütüldü + blameless postmortem (sayısal etki + kök sebep + eylem maddesi) - [ ] Backup temiz ortama restore edildi; bütünlük sorguyla doğrulandı; RTO/RPO ölçüldü - [ ] Backup erişim + at-rest şifreleme kontrolü yazıldı (güvenlik ipliği) - [ ] Sınırlı blast radius'lu bir game day raporu var; en az bir zayıflık eylem maddesine çevrildi
📊 Rubrik#
Her eksen 0–2. Geçme ≥ 10/12 ve restore ekseni 2 (test edilmemiş backup geçmez).
| Eksen | 0 | 1 | 2 |
|---|---|---|---|
| Ölçülebilirlik (SLO) | SLI yok | SLI var, SLO/budget yazılı değil | SLI + SLO + error budget hesaplı |
| Alarm kalitesi | Alarm yok / hepsi page | Var, sınıflandırılmamış | SLO'ya bağlı + sınıflandırılmış + eskalasyon |
| Incident disiplini | Timeline/postmortem yok | Var, blameless değil / eylemsiz | Blameless + eylem maddesi (sahip+tarih) |
| Restore güvenilirliği | Restore test edilmemiş | Restore var, doğrulanmamış | Temiz ortamda + bütünlük + RTO/RPO |
| Backup güvenliği | Kontrol yok | Erişim veya at-rest | Erişim ve at-rest yazılı |
| Öğrenme (game day) | Yok | Deney var, eylemsiz | Hipotez→deney→sonuç + eylem maddesi |
💼 Portfolyo çıktısı#
CV'de "sistem sahipliği / SRE" satırının kanıtı. postmortem-<id>.md ve restore.md, mülakatta "bir incident'i nasıl yönettin / backup'ı gerçekten test ettin mi?" sorularının somut cevabıdır. Repo README şablonu; CV satırına eşlemesi PORTFOLIO.md'de:
# <PROJE_ADI> — Sahiplenilen Servis
**Ne:** Bir servise SLO, actionable alerting, incident yönetimi,
test edilmiş restore ve bir game day ekler. (DevSecOps Handbook · Capstone 3)
## Sahiplik kanıtları
- SLI/SLO + error budget (ölçülü)
- SLO'ya bağlı alarmlar (page/ticket/log sınıflı, eskalasyonlu)
- Blameless postmortem + izlenebilir eylem maddesi
- Temiz ortama test edilmiş restore (RTO/RPO ölçülü, at-rest şifreli)
- Sınırlı blast radius'lu game day raporu
## Hangi kararı niçin verdim
- <örn. bu SLI niçin, budget tükenince ne değişir, restore niçin ayrı ortamda test edilir>
🧗 Dürüst tavan: Bu capstone sahipliğin mekaniğini kanıtlar. Gerçek sahiplik —seçmediğin bir arıza, sahibi olduğun bir sistem, gerçek kullanıcı— üretim ortamında öğrenilir. Bkz.
README.md→ Dürüst tavan.
⏭️ Sırada#
F1 — Maliyet (FinOps) · Ayrıca README.md → Dürüst tavan: buradan sonrası üretim ortamıdır.
"Sahiplik, bir sistemi kurmak değil; o bozulduğunda çağrılan ve geri getiren kişi olmaktır."